Lesproject permacultuur en duurzaamheid

Een initiatief van cursiste Irma Abelskamp

Het Nationaal Expertisecentrum voor Leerplanontwikkeling (SLO) heeft een kernleerplan Duurzaamheid ontwikkeld voor het basisonderwijs. Landelijk wordt nu gewerkt aan de implementatie hiervan, gekoppeld aan een opleidingsplan van leerkrachten. Op de basisschool waar mijn zoon Jelke (7 jaar) op zit, de Sint Paulusschool te Leeuwarden, wordt (nog) niet specifiek aandacht besteed aan duurzaamheid. In het kader van de opleiding Permacultuur heb ik gevraagd of ik een pilot mag doen met lesgeven in duurzaamheid en permacultuur. Dit is positief ontvangen.

Lesproject

De opzet is om het al bestaande duurzaamheidproject Sarah's Wereld te gaan gebruiken, aangevuld met eigen ideeën en materiaal. De theorie over duurzaam leven wordt gecombineerd met werken in de tuin. Daarnaast zullen er excursies gedaan worden die gaan over voedselproductie en kringloop. Om draagvlak te creëren zal ik in een teamvergadering uitleg geven over permacultuur en duurzaamheid. De lessen zijn voornamelijk bedoeld voor groep 6 t/m 8.

De tuin

Als ouder ben ik al jaren actief in de tuingroep en had de andere tuingroepsleden al zo enthousiast dat zij een deel van de tuin wel in permacultuur willen brengen met de kinderen. De school heeft toestemming gegeven om de schooltuin van ongeveer 125 m2 hiervoor te gebruiken. De tuin is opgebouwd uit een kleutertuin (hier worden mn bloemen en groenten verbouwd in bedden) en een tuin voor de middenbouw (hier wordt eigenlijk amper iets verbouwd en is verwaarloosd). Beide tuinen zijn ongeveer 40m2. Tussen de tuintjes in staat een vlaggenmast en bomen en struiken die door de hovenier er in zijn gezet. Dit stuk grond wordt met biologisch gif bespoten tegen onkruid. Kinderen hebben de grond volledig platgetrapt en hier wordt veel gespeeld. In de tuintjes mogen kinderen eigenlijk alleen onder begeleiding komen.


Tussentuin

Inmiddels is een begin gemaakt met ophoging van de te bouwen kruidenspiraal en de plek waar de wormenbak komt.


De Middenbouwtuin april 2008

Zo'n 100 stoeptegels zijn door een aantal vaders opgehaald en hebben we inmiddels 2 strobalen tot onze beschikking gekregen om te mulchen. Met een moeder hebben we ongeveer 800 klinkers opgehaald. Ook is er bij de gemeente Leeuwarden 2 aanhangers compost opgehaald om de zware kleigrond wat losser te krijgen. Ook zijn de bessenstruiken 'in Pcstijl' gesnoeid en een aantal bedden met groenbemester bestrooid. In één van de bedden is aardpeer, eeuwige moes, kamille, smeerwortel en jostabes gepland.


Aardpeer, groenbemesters


De Kleutertuin juni 2008

Ontwikkeling van een wormenbak

Met ontzettend veel plezier hebben leerlingen uit de bovenbouw gewerkt aan een wormenbak. Voor de meeste kinderen was dit de eerste keer dat ze überhaupt een accuboormachine aanraakten.


We beginnen met het afgraven van grond ten behoeve van de kruidenspiraal.


De grond is keihard, maar er was best veel overleg nodig wie nu gaten mocht boren om de palen te plaatsen.


Elkaar helpen planken vast te houden (ieder op zijn manier).


Iedereen wil graag alles doen...veel overleggen dus wie wat wanneer mag doen.


Dit is op en top genieten voor de kinderen (en de begeleidende ouders)


Samenwerken, samenwerken en en eens samenwerken (èn genieten). We hadden ook prachtig weer en de temperatuur schommelde rond de 25 C.

Ontwikkeling van een kruidenspiraal


Eerst een berg stenen (ongeveer 1000) naar de tuin sjouwen.


Heel inventief kwamen de leerlingen op het idee om zelfs kleuterfietsjes en skelters in te zetten.
Waar wij een hele avond en zaterdagmorgen over deden om de stenen in het hok te krijgen, had deze klas het voor elkaar alle stenen binnen een uur in de tuin te krijgen. Top!


En deze dames zijn geboren bouwers. .perfectie en precisiewerk.


Al was niet iedereen er goed op gekleed.


En soms moest het opnieuw gelegd omdat kinderen nu eenmaal stevig bouwwerk nodig hebben als ze eroverheen willen lopen.


Ook een ouder heeft genoten van het werk met de kinderen. Wij hebben er een nieuw tuingroeplid bij.


Bloedserieus aan het werk in bloedheet weer.


Dus de catering was net zo belangrijk. Ieder zijn/haar taak.


Nog een moeder hard aan het werk met de kinderen. Ook het kleine grut (achterin) draagt haar steentje bij.


En om 12 uur zag de kruidenspiraal er al bijna af bij! Ouders stonden versteld van wat de kinderen hadden gemaakt in zo'n korte tijd. Deze dames zijn supertrots op het resultaat.


Hardwerkende tuingroepsleden op een avond, in de kleutertuin.


Detail van het muurtje nadat de tuingroepsleden de eerste kruiden hebben gepland.


Dit is het eindresultaat tot dusver (in april). Gepland met diverse kruiden

Tuin update augustus

Inmiddels zijn we een aantal maanden verder en na de zomervakantie zijn de kinderen samen met Irma vol enthousiasme verder gegaan met de ontwikkeling van 'hun' tuin. Aanvullende foto's van het tuinproject vind je hier

Leerschool Permacultuur Friesland

Samen met een vriendin start ik daarnaast nog een Leerschool Permacultuur Friesland en een stichting Natuurlijk Bouwen en Wonen waar we permacultuurlessen willen geven aan leerlingen uit het basisonderwijs in samenwerking met de HBO-school Van Hall Larenstein te Leeuwarden. Wij willen volledig autarkisch wonen in woningen van hout, aarde en stro. Dit wordt opengesteld voor publiek. Hiervoor zijn we in bespreking met een proefboerderij in de regio Leeuwarden . Ons projectvoorstel is positief ontvangen en het verzoek voor 2 hectare grond en de mogelijkheid voor ecologische bouw, ligt nu bij de Raad van Bestuur. Dit traject zal enige tijd vergen. Daarnaast zijn we in gesprek met diverse partijen als Fries Natuurmuseum en de IVN/NMET om samenwerkingsverbanden op te zetten.

Inmiddels is een sponsor gevonden om een website voor de Stichting Leerschool Permacultuur Friesland te maken. Bestuursleden worden gezocht om de stichting op te kunnen zetten voor de Leerschool en voor het deel Natuurlijk Bouwen en Wonen. Wordt vervolgd!


Irma Abelskamp,
e-mail: abelskampi@orange.nl